Voorstelling van het museumDe geschiedenis van de grensBlauwers en KommiezenGetuigenissenTuin


De bewaker
van het museum …



… en zijn hond



Geleide bezoeken worden aangeraden.



Een smokkeltuig: de moto van Albert Capoen



Een deel van de verzameling Belgische en Franse uniformen.
Het museum

Er was eens een verzameling voorwerpen: grenspalen, documenten, oude douanieruniformen, werktuigen, machines om tabak te kerven, krulbollen, smokkeltassen voor mens en dier, een oude herbergtoog, oude uithangborden, gedetailleerde grenskaarten, een papegaai,
postkaarten, de motorfiets van Albert, een reus, een marmot, constateurs, hinderlaagbedden, schoenen met houten zool en verwijderbare hiel, een weeghaak, peilstokken, borden met microchips, een pantervel, een foto van Cartier-Bresson, gravures, ivoor, voetangels…
Deze schijnbaar verwarde inventarisatie is de opsomming van een verdwenen wereld, deze van de grens.

Het Museum van het Leven op de Grens stelt deze collectie voor die echt zinvol is in Godewaersvelde, grensdorp waar sommige bewoners smokkelaars waren, anderen douanier maar allen leefden in Vlaanderen.
Langs het museumparcours worden die voorwerpen in verschillende scènes opgesteld, toegankelijk voor allen.
Bij ontvangst, krijgt elke bezoeker een geïllustreerd boekje dat hem op ludieke wijze door het museum leidt. Men kan het spel meespelen en op het eind van het bezoek krijgt iedere deelnemer een herinnering.
Aan het begin van het parcours wordt de geschiedenis van de grens verteld. Als de bezoeker wat nader wil toekijken, dan ontdekt die via de anekdotes verbonden aan de verschillende objecten of documenten het dagelijkse leven aan de grens.
Op de mansardeverdieping creëren een oude herbergtoog en uithangborden een gezellige ruimte waar volkse kunst en tradities worden voorgesteld: boogschieten op de staande wip, Vlaamse volksspelen, duivensport enz. zonder het carnaval en zijn reuzen te vergeten. Hier woont immers Henri de kommies, tenminste als hij niet op stap is om ergens een reuzenrondedans te maken.
Het bezoek wordt vervolgd op de benedenverdieping waar werktuigen en machines om tabak te bewerken en ooit toebehorend aan smokkelaars worden voorgesteld.
Wat betreft douaniers: een waaier aan peilstokken, meettoestellen, weegschalen, meetstokken, enz. die hen toelieten om gewicht, afmeting, kwaliteit en kwantiteit op te meten van allerlei producten die de grens passeerden: waren het nu varkens, paarden, kippen, eieren, chocolade, tabak, wijn, alcohol, kant, stof, lakens, mest, bloem of juwelen.
Het rijtje is eindeloos lang. Opdat U zich een idee zou kunnen vormen van de verscheidenheid en de hoeveelheid van al deze producten, kunt U in het museum de registers van de douane uitpluizen en ontdekken hoe gedetailleerd alles werd bijgehouden.

Nadat U de werktuigen en instrumenten die weergeven hoe douaniers bewaken en controleren hebt gezien, ontdekt U ook alle listen en systemen die de al dan niet occasionele smokkelaars toepasten om de douaniers te snel of te zijn. Zo is er een kinderwagen met dubbele bodem om tabak of chocolade te smokkelen. Ook de aangepaste motorfiets van Albert Capoen, bekende Westhoekse smokkelaar, is er te zien.
Vervolgens komt U in de zaal gewijd aan de georganiseerde smokkel. ’s Nachts, op zijn hinderlaagbed, lag de douanier op de loer naar smokkelaars. Soms kwam het tot hevige gevechten met dodelijke afloop. Met kraaienpoten in allerlei vormen en grootte trachtten de douaniers de smokkelauto’s tegen te houden. Het waren echte aanvalstuigen, bedoeld om door de slagbomen van de douaneposten te stormen.

In 1993 werden de Europese grenzen opgeheven. Op de virtuele lijn tussen Frankrijk en België verdwenen de grenspalen. Nu kennen we vrij verkeer van mensen en van goederen …
Vandaag de dag is de opdracht van de douane o.a. om drugs- en wapenhandel terug te dringen, toe te zien op de toepassing van de conventie van Washington inzake handel van beschermde dieren- en plantensoorten, …

Het bezoek aan het museum wordt afgesloten met de voorstelling van de nieuwe opdrachten van de douane op diverse terreinen: economisch (namaakproducten), sociaal (pedofilienetwerken ), gezondheid (hygiënische controle), bescherming van personen door het opvolgen van de producten met besmettingsrisico zoals nucleair of chemisch afval, bescherming van het kunstpatrimonium, enz.
Door deze nieuwe inzetbaarheid deed ook de informatica haar intrede in alle diensten. Nieuwe technologieën laten de douanediensten toe om het territorium te bewaken en controle uit te oefenen op de stroom van goederen en netwerken.
In Godewaersvelde krijgt U een idee hoe het grensleven was in de 19de en 20ste eeuw. Er kan nog meer gedetailleerd op worden ingegaan. Wij hopen echter dat U als bezoeker, door deze algemene en hedendaagse voorstelling, zich een beeld kunt vormen van wat “grens” betekent.
WelkomMuseumPraktischActueelToerismePartners en linksPedagogische doc.GroepsbezoekenPersmap
Musée de la vie frontalière - 98, rue de Callicanes - 59270 GODEWAERSVELDE - contact : contact@musee-godewaersvelde.fr